vanop hollywood boulevard neem ik, samen met deze knappe blonde, stilaan afscheid van de verenigde staten en daarmee ook van deze blog en zijn lezers. hopelijk hebben jullie van het lezen ervan evenveel genoten als ik van het schrijven. tot binnenkort, ergens in belgië …
welkom in de stad der zonden …
omdat de grand canyon, als je er vanaf de rand naar staat te kijken, toch niet echt zo spectaculair oogt, vliegen we een dag na ons eerste bezoek in een helikopter vanaf de zuidelijke rand over een majestueus naaldbos en duiken dan de Canyon in, een spectaculaire ervaring die aan de ribben blijft kleven. we zien de noordelijke rand, het oostelijke uiteinde van de Canyon en in de verte de ‘Painted Dessert’, niet vernoemd naar een aantal dode schilders die daar begraven zouden liggen, zoals onze piloot al grappend beweert, maar wel naar de veelheid van kleuren die je er aantreft. we volgen een tijdje de colorado-rivier tot waar die samenvloeit met de kleine colorado-rivier en we vliegen langs ‘Marble Canyon’ en ‘Point Imperial’ om dan tot boven de noordelijke rand te klimmen. opnieuw een naaldbos, kleiner deze keer en dan duiken we nog maar eens naar beneden en vliegen we doorheen de ‘gallerij van de draak’, het diepste punt van de hele canyon om tenslotte over de zuidelijke rand terug te vliegen en te landen op Grand Canyon Airport.
op First Mesa, één van de drie tafelbergen in het reservaat van de hopi-indianen, ligt het dorpje Walpi dat sinds meer dan duizend jaar ononderbroken wordt bewoond. niet zo indrukwekkend misschien voor een europeaan, maar zeer uitzonderlijk hier in de verenigde staten.
walpi dateert uit het begin van de tiende eeuw en bestond dus reeds een goeie zeshonderd jaar toen de spaanse verovervaar pedro de tovar, op zoek naar de legendarische zeven steden van goud, voor het eerst in contact kwam met de hopi. in die tijd woonden er ongeveer tweeduizend mensen in walpi. in de daaropvolgende jaren richtten de spanjaarden in de hopi-dorpen een aantal missieposten op en begonnen met de bekering van de plaatselijke bevolking tot het christendom. in 1680 kwamen de pueblo-volkeren uit deze regio echter in opstand en werden de missionarissen verdreven om er een aantal eeuwen lang niet meer terug te keren.
vandaag de dag worden de hopi nog steeds op de voor hun traditionele manier bestuurd. elk dorp is volledig onafhankelijk en aan het hoofd ervan staat de ‘kikmongwi’. hij wordt bijgestaan door de leiders van de verschillende religieuze gemeenschappen en ook de clan-hoofden kunnen om hun mening worden gevraagd bij het nemen van beslissingen.
de hopi-samenleving is matriarchaal.en bestaat uit verschillende clans. dit betekent dat als een man trouwt, de kinderen die uit dat huwelijk voort komen automatisch tot de clan van de moeder behoren. het lidmaatschap van een clan bepaalt de status en de verantwoordelijkheid van het individu, wiens relatie met de andere leden van zijn of haar clan zelfs belangrijker zijn dan bloedverwantschap.
de hopi zijn altijd een vreedzaam volk geweest en tellen op dit moment zo’n 10.000 zielen. deze leven verspreid over 12 dorpen, waarvan naast de taal ook de gebruiken en de tradities gelijkaardig zijn. traditioneel zijn ze zeer bedreven in een soort overlevingseconomie gebaseerd op de teelt van maïs, maar ondertussen zijn velen onder hen gewoon loonslaven geworden of proberen ze hun artistieke producten waaronder kachina-poppen (afbeeldingen van een soort engelen die voor hen bij de goden moeten bemiddelen), aardewerk of juwelen aan de toeristen te slijten.
de hopi beoefenen nog steeds een jaarlijkse cyclus van religieuze ceremonies. deze vinden plaats op basis van de maankalender en worden in alle hopi-dorpen gehouden. ondanks het feit dat ook de hopi ondertussen door het christendom werden beïnvloed behouden zij, veel meer dan andere indiaanse volkeren, nog grotendeels hun traditionele geloof. de meeste van deze ceremonies zijn weliswaar toegankelijk voor het publiek maar fotografie is er, net als in het hele reservaat, ten strengste verboden. vandaar dat jullie het hier, voor wat de hopi betreft, zonder foto’s zullen moeten stellen.
ook in canyon de chelly bevinden zich een aantal rotswoningen van de voorouderlijke pueblo-volkeren. voor meer uitleg over deze vorm van bewoning verwijs ik jullie graag door naar mijn artikel over Mesa Verde.
zo’n 1400 jaar geleden, lang voor de komst van de europese veroveraars, koos een groep jager-verzamelaars Mesa Verde (spaans voor ‘groene tafel’) als hun thuisland. meer dan 700 jaar leefden zijzelf en hun afstammelingen in dit gebied en ze bouwden er uiteindelijk een onderkomen in de steile rotswand van de canyon.
tot voor kort werden deze mensen door archeologen ‘anasazi’ genoemd, een navajo-woord dat zoiets betekent als ‘oude vreemdelingen’ of ‘oude vijanden’ en dus geen al te positieve connotatie had. vandaag de dag worden ze dan ook de ‘voorouderlijke pueblo-volkeren’ genoemd hetgeen beter hun relatie weergeeft met hun hedendaagse afstammelingen.
sinds een plaatselijke rancher in 1888 de rotswoningen van dit volk ontdekte zijn archeologen in de weer geweest om de levenswijze van deze mensen te achterhalen, maar ondanks enkele decennia van studie blijft onze kennis van de pueblo-volkeren oppervlakkig. omdat ze geen enkele geschreven bronnen hebben achter gelaten en veel van wat voor hen belangrijk was verloren is gegaan zullen we nooit hun hele verhaal kennen, maar toch kunnen we, uit de bouwwerken en een aantal andere vondsten die in de omgeving werden gedaan, het één en ander reconstrueren.
de voorouderlijke pueblo-volkeren bouwden hun verblijfplaats onder overhangende rotsen. het voornaamste bouwmateriaal dat ze daarbij gebruikten was de in Mesa Verde in overvloed aanwezige zandsteen die ze in rechthoekige blokken kapten. als mortel gebruikten ze een mengeling van modder en water. een typische woonkamer mat zo’n 2,5 meter op 2 en bood ruimte aan een drietal mensen. afgezonderde ruimtes achteraan en op de hogere verdiepingen werden gebruikt voor de opslag van de oogst. het dagelijkse leven vond plaats op pleinen voor de woningen.
het merendeel van hun tijd gebruikten de voorouderlijke pueblo-volkeren voor de zoektocht naar voedsel. hun belangrijkste bezigheid was landbouw waarbij ze voornamelijk bonen, maïs en pompoenen kweekten. dit dieet vulden ze aan door het verzamelen van wilde planten en de jacht op herten, konijnen, eekhoorns en ander wild. de enige dieren die ze in gevangenschap hielden waren honden en kalkoenen.
gelukkig voor ons gooiden de pueblo-volkeren hun afval, voedselresten, gebroken aardewerk, werktuigen en alles wat ze niet langer nodig hadden, gewoon langs de helling voor hun woningen naar beneden. veel van wat we tegenwoordig over hun dagelijks leven weten komt uit het onderzoek van hun afvalhopen.
“tombstone”
toen ed schieffelin als verkenner naar Fort Huachuca kwam, in het zuid-oosten van arizona, trok hij in zijn vrije tijd de bergen in op zoek naar goud, zilver of een ander metaal dat van hem een rijk man zou kunnen maken. de soldaten van het fort staken de draak met deze vreemde hobby en zeiden dat het enige wat hij in dat van apache-indianen vergeven gebied zou kunnen vinden zijn eigen grafsteen was. toen schieffelin in 1877 echter op een zilverader stuitte besloot hij zijn aanspraak op deze potentiële mijn ‘tombstone’ te noemen. twee jaar later werd in de omgeving van de mijn van schieffelin de stad Tombstone uit de grond gestampt en binnen de kortste keren telde de stad zo’n 10.000 inwoners.
gunfight at the OK corral
de stad kreeg nationale en later ook wereldwijde beruchtheid op 26 oktober 1881 toen doc holliday, samen met wyatt earp en diens twee broers, virgil en morgan de confrontatie aangingen met een bende vermeende veedieven in het legendarische vuurgevecht bij de ‘OK corral’. binnen een tijdspanne van nauwelijks enkele minuten waren drie van de verdachten dood. de gebroeders earp werden naderhand, en misschien niet geheel ten onrechte, beschuldigd van moord maar werden uiteindelijk vrijgesproken. tot op de dag van vandaag is het nog steeds niet helemaal duidelijk wat er op die 26e oktober precies gebeurde en daar zullen we wel nooit meer achter komen.
birdcage theater
de birdcage theater opende op 25 december van het jaar 1881 tijdens de hoogdagen van de zilverkoorts in tombstone. het bestond uit een theater, een saloon, een gokpaleis en een bordeel. tot in 1889, het jaar waarin tombstone zo goed als volledig verlaten werd, was het 24 uur per dag en zeven dagen op zeven geopend en het verwierf een reputatie als zijnde één van de meest bandeloze plaatsen in tombstone en bij uitbreiding daarvan in het hele wilde westen. de talrijke kogelgaten in het gebouw verlenen alleszins geloofwaardigheid aan deze bewering.
na de sluiting in 1889 bleef het gebouw volledig onaangeroerd tot in 1934 en zoals je al kan denken is het sindsdien één van de meest toeristische attracties van heel tombstone geworden.
